1. Sınıf Toplama ve Çıkarma
Birinci sınıfta toplama ve çıkarma, işlem yapmayı öğrenmek değildir. Çocuk üç artı ikiyi bilse bile, anlatılan olayda ekleme mi yoksa eksiltme mi olduğunu seçemiyorsa asıl beceri kurulmamış demektir. Aşağıda çocukların en sık takıldığı yeri ve evde hikâyeyle yapabileceğiniz bir çalışmayı yazdık.
Bu konuyu öğrenen çocuk ne yapabilir?
- Toplamanın birleştirme olduğunu yirmi içinde kavrar.
- Çıkarmanın ayırma ve eksiltme olduğunu kavrar.
- Artı, eksi ve eşittir işaretlerini tanır ve okur.
- Bir toplama ya da çıkarma işlemini nesnelerle yapar.
- Yaptığı işlemi sembollerle yazar.
- "Kaç oldu" ve "kaç kaldı" sorularını işlemle yanıtlar.
Çocuklar en çok nerede takılıyor?
Çocuğa "beş balon vardı, biri patladı, kaç kaldı" denir ve altı cevabı gelir. Aynı çocuk kâğıtta beş eksi biri doğru yapar. Sebep işlemi bilmemesi değildir. Sembole erken geçmiş bir çocuk için artı ve eksi, bir şey yapmasını söyleyen komutlardır; olayın kendisini anlatan işaretler değil. Hikâyede ne olduğunu düşünmeden eline hangi işaret geçtiyse onu uygular.
Yukarıdaki, bu konuda sık görülen hatalardan yalnız biri. Ötekiler ve her birinin çözümü Muid uygulamasında konunun içinde duruyor.
Evde hikâyeyle nasıl çalışırsınız?
- Masaya beş şişe kapağı koyun ve kısa bir olay anlatın: "Beş kuş vardı, ikisi uçtu." İşlem adı söylemeyin, kâğıt da çıkarmayın; yalnız olayı anlatın.
- Çocuğunuz olayı masada oynasın. Uçan kuşları eliyle kaldırsın, kalanları saysın. Cevabı kâğıttan değil masadan bulsun.
- Sonra sorun: "Bu bir toplama mıydı, çıkarma mıydı?" Kararını söylesin ve niçin öyle dediğini anlatsın. Burada doğru cevaptan çok gerekçe işe yarar.
- Sıra değişsin. Bu kez çocuğunuz size bir olay anlatsın, siz kapaklarla çözün. Kendi olayını kurmak, ekleme ile eksiltmeyi ayırt etmenin en zorlayıcı hâlidir.
Sık sorulanlar
Çocuğum işlemleri yapıyor ama problemleri çözemiyor. Niçin?
İşlem yapmak ile hangi işlemin gerektiğini seçmek iki ayrı iştir. Birincisi bir beceri, ikincisi anlamadır. Kâğıtta hızlı olan çocuk olayın içinde ne olduğunu göremiyorsa problemi çözemez. Evde yapılacak en iyi iş sayıları küçültüp olayı büyütmektir: rakamlar iki üç olsun ama hikâye gerçek olsun.
Çıkarmayı toplamadan daha zor buluyor, olağan mı?
Olağandır. Toplamada iki grup da gözünüzün önünde durur ve birleşir. Çıkarmada ise sonuç, ortadan kalkan şeyin geriye bıraktığıdır ve çocuk artık orada olmayanı düşünmek zorunda kalır. Bu yüzden çıkarma nesneyle daha uzun çalışılır. Ayrılanları masadan tamamen kaldırmak yerine bir kenara koymak da işi kolaylaştırır.
Toplama sonuçlarını ezberletsem olmaz mı?
Sonuçların zamanla ezbere gelmesi beklenen bir şeydir ama başlangıç noktası olamaz. Birinci sınıfta ezberden gelen bir sonuç, çocuğun hangi durumda toplayacağını seçmesine yardım etmez. Önce anlam kurulur, hız arkasından gelir.
Bu konunun tamamı Muid uygulamasında
- Bu konuda sık görülen güçlüklerin tamamı ve her birinin çözümü
- Veli için adım adım anlatım rehberi ve evde yapılacak etkinlik
- Konuya bağlı oyun
- Öğretmen için ders akışı ve değerlendirme ölçütleri
Her derste ilk konu ücretsizdir; hesabınızı açıp bakabilirsiniz.