1. Sınıf Rakamlar ve 20'ye Kadar Sayılar
Saymak, sayı adlarını sırayla söylemekten ibaret değildir. Bir çocuk yirmiye kadar akıcı sayabilir ve yine de önündeki altı düğmenin kaç tane olduğunu bilemez. Birinci sınıfın ilk matematik konusu bu ikisini birbirine bağlıyor: sayı adı, rakam ve miktar. Aşağıda çocukların en sık takıldığı noktayı ve evde bir avuç düğmeyle yapabileceğiniz çalışmayı yazdık.
Bu konuyu öğrenen çocuk ne yapabilir?
- Sıfırdan dokuza kadar rakamları tanır ve yazar.
- Nesneleri atlamadan ve tekrar etmeden yirmiye kadar sayar.
- Bir gruptaki nesnenin sayısını söyler; son söylediği sayı miktarı verir.
- Yirmiye kadar olan sayıları okur ve yazar.
- Sayıyı miktarla ilişkilendirir.
Çocuklar en çok nerede takılıyor?
Çocuk dağınık duran yedi düğmeyi sayar ve altı der. Bir daha sayar, bu kez sekiz çıkar. Sebep saymayı bilmemesi değildir. Sayı adlarını ezbere sırayla söylüyor ama her adı tek bir nesneye bağlamıyordur; dilindeki sıra ile elindeki nesneler ayrı ayrı ilerler. Bu yüzden nesnelere dokunmadan sayan çocuk her seferinde başka bir sonuç bulur.
Yukarıdaki, bu konuda sık görülen hatalardan yalnız biri. Ötekiler ve her birinin çözümü Muid uygulamasında konunun içinde duruyor.
Evde bir avuç düğmeyle nasıl çalışırsınız?
- Bir avuç düğme, kuru fasulye ya da şişe kapağı alın. Yedi tanesini masaya dağınık koyun ve çocuğunuzdan saymasını isteyin. Kaç dediğini aklınızda tutup bir daha saydırın. İki sayım tutmuyorsa çalışılacak yer burasıdır.
- Aynı yediyi tekrar saydırın, ama bu kez her sayıda o nesneyi masanın öbür yanına kaydırsın. Sayılan kenara geçer, sayılmayan yerinde kalır. Ağzından çıkan her ad, elinden geçen bir nesneye denk gelir.
- Sayım bitince "peki kaç tane var?" diye sorun. Baştan saymaya başlarsa, son söylenen sayının miktarı verdiği henüz oturmamıştır. Birkaç gün bu adımda kalın.
- Oturduğunda yönü ters çevirin: "buradan bana beş düğme ayır" deyin. Sayarak beşte durabiliyorsa sayı artık onun için bir miktardır.
Sık sorulanlar
Çocuğum yirmiye kadar sayıyor ama kaç tane olduğunu sorunca bilemiyor. Niçin?
Sayma iki ayrı beceridir. Birincisi sayı adlarını sırayla söylemek, ikincisi her adı tek bir nesneye bağlayıp sonuncusunu miktar saymaktır. Birincisi şarkı gibi ezberlenir ve çoğu zaman daha önce gelir. İkincisi ancak elle sayarak kurulur, kendiliğinden gelmez.
Yüze kadar saymayı öğretsem avantaj olur mu?
Sayı aralığının uzunluğu değil sağlamlığı iş görür. Yüze kadar ezbere sayan ama sekiz nesneyi doğru sayamayan çocuk toplama işlemine geldiğinde zorlanır, çünkü toplama miktarları birleştirmektir, sıralamayı hızlı söylemek değil. Yirmi içinde miktar oturduktan sonra aralığı genişletmek kolaydır.
Sayı kartı ya da uygulama almalı mıyım?
Bu yaşta en iyi malzeme mutfakta duruyor: kuru fasulye, düğme, şişe kapağı, çatal. Sayının bir miktar olduğunu çocuk eline aldığı, kaydırdığı, ayırdığı şeylerle kavrar. Kart ve ekran, elle sayma oturduktan sonra pekiştirme aracı olarak işe yarar; onun yerine geçmez.
Bu konunun tamamı Muid uygulamasında
- Bu konuda sık görülen güçlüklerin tamamı ve her birinin çözümü
- Veli için adım adım anlatım rehberi ve evde yapılacak etkinlik
- Konuya bağlı oyun
- Öğretmen için ders akışı ve değerlendirme ölçütleri
Her derste ilk konu ücretsizdir; hesabınızı açıp bakabilirsiniz.