2. Sınıf Büyük Harf ve Nokta
Cümlenin sonundaki işaret bir süs değil, cümlenin sesidir. Nokta düz söyler, soru işareti sorar, ünlem sevinir; üçü birbirinin yerine geçmez. İkinci sınıfta çocuk hem cümleye büyük harfle başlamayı hem de sondaki işareti cümleye göre seçmeyi öğreniyor. Aşağıda en sık takılınan yeri ve evde tek bir cümleyle yapabileceğiniz çalışmayı yazdık.
Bu konuyu öğrenen çocuk ne yapabilir?
- Cümleye büyük harfle başlar ve sonuna nokta koyar.
- Soru cümlesine soru işareti koyar.
- Sevinç ve coşku bildiren cümleye ünlem koyar.
- Özel gün ve kişi adlarını büyük harfle yazar.
- Kısa ve anlamlı cümleler yazar.
- Yazdığını okuyup basit yanlışlarını düzeltir.
Çocuklar en çok nerede takılıyor?
Çocuk "bugün bayram mı" ile "yaşasın bayram geldi" cümlelerinin ikisini de noktayla bitirir. Nokta kuralını biliyordur; bilmediği, işaretin cümleye göre seçildiğidir. Ona nokta, cümlenin bittiğini gösteren bir durak olarak öğretilmiştir ve bu doğru ama eksiktir. Sondaki işaret aynı zamanda cümlenin sesini taşır; hepsine nokta koyan çocuk yazdığının sesini kâğıda geçirememiş olur.
Yukarıdaki, bu konuda sık görülen hatalardan yalnız biri. Ötekiler ve her birinin çözümü Muid uygulamasında konunun içinde duruyor.
Evde tek bir cümleyle nasıl çalışırsınız?
- Bir cümle seçin ve kâğıda alt alta üç kez yazdırın. Sonlarına sırayla nokta, soru işareti ve ünlem koydursun. Üçünde de kelimeler aynıdır.
- Üçünü de yüksek sesle okutun. Ses her seferinde değişir. Değişen tek şey sondaki işaret olduğuna göre, o işaretin ne iş yaptığını çocuğunuz kendi kulağıyla duymuş olur.
- Şimdi tersini yapın. Siz bir cümleyi üç ayrı sesle okuyun, çocuğunuz hangi işaretin geleceğini söylesin. Kâğıda değil kulağa bakıyor olması işin özüdür.
- Yazdığı bir cümleyi hemen değil, birkaç gün sonra okutun. Tazeyken çocuk kâğıttakini değil aklındakini okuyor; aradan zaman geçince aynı eksik hemen göze çarpıyor.
Sık sorulanlar
Kuralı biliyor ama yazarken uygulamıyor. Ne yapmalıyım?
Yazarken çocuğun aklı ne anlatacağıyla dolu, işaret o sırada sıraya girmiyor. Bu yüzden düzeltme yazma anında değil yazdıktan sonra yapılır. Kısa bir alışkanlık işe yarıyor: yazısını bitirince baştan sona bir kez sesli okusun. Eksik işaret okurken kulağa takılıyor.
Ayın adı büyük mü yazılır? "23 nisan" mı, "23 Nisan" mı?
Belirli bir günün adının parçasıysa büyük yazılır: 23 Nisan, 29 Ekim. Ay adı tek başına geçiyor ve belirli bir günü göstermiyorsa küçük yazılır: nisan ayında hava ısınır. Çocuğa kuralı ezberletmek yerine iki örneği alt alta yazıp farkı sormak daha kalıcı oluyor.
Yazısı çok kısa, iki kelimeyle bitiriyor. Uzatması için ne yapabilirim?
İkinci sınıfta hedef uzunluk değil, tam ve doğru bir cümledir. Uzatmak için soru sorun ama cevabı siz vermeyin: kim, nerede, sonra ne oldu. Her soru cümleye bir parça ekler ve çocuk kendi cümlesini kendi büyütmüş olur.
Bu konunun tamamı Muid uygulamasında
- Bu konuda sık yapılan hataların tamamı ve her birinin çözümü
- Çocuğun kendi çözeceği sorular ve dereceli geri bildirim
- Konuya bağlı oyun ve etkinlik
- Çocuk nerede takıldıysa veliye ve öğretmene ayrı ayrı yazılmış tavsiye
Her derste ilk konu ücretsizdir; hesabınızı açıp bakabilirsiniz.