3. Sınıf Birim Kesirler
İkinci sınıfta yarım ve çeyrek kelimeyle öğrenilmişti. Üçüncü sınıfta öğrenilen şey paylaşmanın kendisi değil, onun yazısı: iki sayı ve aralarında bir çizgi. Bu yazıyla bütün kaç parçaya bölünürse bölünsün anlatılabiliyor. Aşağıda çocukların en sık takıldığı yeri ve evde iki kâğıt şeritle yapabileceğiniz çalışmayı yazdık.
Bu konuyu öğrenen çocuk ne yapabilir?
- Bir bütünün eş parçalarından birinin birim kesir olduğunu söyler.
- Birim kesri modelle gösterir ve kesir yazısıyla yazar.
- Alttaki sayının eş parça sayısını, üstteki birin alınan tek parçayı gösterdiğini açıklar.
- Kesri doğru okur ve okunuştan yazıya geçer.
- Parça sayısı arttıkça birim kesrin küçüldüğünü modelle fark eder.
- Eşit bölünmemiş şekiller için kesir yazılamayacağını örnekle açıklar.
Çocuklar en çok nerede takılıyor?
Çocuk sekizin ikiden büyük olduğunu bildiği için sekizde birin de ikide birden büyük olduğunu söyler. Sebep sayıları karşılaştıramaması değildir. Çizginin altındaki sayı bir miktar değil, bütünün kaça bölündüğünü söyleyen bir bilgidir; bütün ne kadar çok parçaya ayrılırsa bir parça o kadar küçülür. Aynı boydaki iki kâğıt şeridin biri ikiye, öteki sekize katlandığında bu fark elle tutulur hâle geliyor.
Yukarıdaki, bu konuda sık görülen hatalardan yalnız biri. Ötekiler ve her birinin çözümü Muid uygulamasında konunun içinde duruyor.
Evde iki kâğıt şeritle nasıl çalışırsınız?
- Aynı boyda iki kâğıt şerit kesin. Birini ortadan bir kez katlayıp açın, ötekini üst üste üç kez katlayıp açın. İkincisinde sekiz eş parça oluşur.
- Her şeritte yalnız bir parçayı boyatın, sonra iki şeridi üst üste koyun. Sekize ayrılan şeridin boyalı parçası, ikiye ayrılanın yanında ne kadar küçük kalıyor, çocuğunuz kendi gözüyle görsün.
- Boyalı parçaların altına kesir yazısını yazdırın. İki soruyla kurun: kâğıt kaç parçaya ayrıldı? Bu sayı çizginin altına gider. Kaç parçasını boyadık? Bu da üste. Okurken de alttaki önce söylenir: sekizde bir.
- Bir de eşit olmayan şerit hazırlayın; rastgele üçe ayırın. Parçaları kesip üst üste koydurun, çakışmazlar. Buraya üçte bir yazılamaz, çünkü kesir yalnız eş parçalar için vardır.
Sık sorulanlar
Pay ve payda nedir, hangisi üste yazılır?
Çizginin altındaki sayı paydadır ve bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını söyler. Üstteki sayı paydır ve o parçalardan kaç tanesinin alındığını söyler. Birim kesirlerde pay hep birdir, çünkü tek parça alınmıştır. Çocuk yazarken şaşırıyorsa sebep genellikle sıradır: duyduğu ilk sayıyı üste koyuyordur.
Kesirler üçüncü sınıf için erken değil mi?
Çocuk kesir yazısını görmeden çok önce paylaşmayı biliyor: pastayı bölüyor, oyuncağı yarı yarıya ayırıyor. Üçüncü sınıfta öğretilen şey paylaşmanın kendisi değil, onun yazısı. Zorluk kavramda değil gösterimde; bu yüzden model kurulunca çabuk oturuyor.
Kesirleri anlamıyor, bol bol soru çözdürsem olur mu?
Model kurulmadan çözülen soru, yanlış anlayışı hızlandırmaktan başka işe yaramaz. Katlanan kâğıt, bölünen elma, işaretlenen bardak; kesir bunlarla kuruluyor. Model oturduktan sonra soru çözmek pekiştirir. Sıra tersine dönerse çocuk sayıları kurala göre yerleştirir ama neyi anlattığını bilmez.
Bu konunun tamamı Muid uygulamasında
- Bu konuda sık yapılan hataların tamamı ve her birinin çözümü
- Çocuğun kendi çözeceği sorular ve dereceli geri bildirim
- Konuya bağlı oyun ve etkinlik
- Çocuk nerede takıldıysa veliye ve öğretmene ayrı ayrı yazılmış tavsiye
Her derste ilk konu ücretsizdir; hesabınızı açıp bakabilirsiniz.