3. Sınıf Çarpma ve Bölme İşlemleri
Üçüncü sınıfta çarpma ile bölme artık iki ayrı konu değil. İkisi birbirinin tersi ve bu bağı kuran çocuk, bilmediği bir bölmeyi bildiği bir çarpmadan bulabiliyor. Aşağıda çocukların en sık takıldığı yeri ve evde bir avuç düğmeyle dizi kurarak yapabileceğiniz çalışmayı yazdık.
Bu konuyu öğrenen çocuk ne yapabilir?
- Çarpmayı eşit grupların ve tekrarlı toplamanın kısa yolu olarak açıklar.
- Bir çarpmayı satır ve sütunlardan kurulu dizi modeliyle gösterir.
- Bölmeyi eşit paylaştırma ve gruplama olarak yapar.
- Çarpma ile bölmenin ters işlem olduğunu kullanır.
- Bir bölme sonucunu çarpmayla kontrol eder.
- Çarpma ve bölmeyi günlük paylaşma durumlarında kullanır.
Çocuklar en çok nerede takılıyor?
Çocuğa yirmi bölü dört sorulur ve dağıtacak nesne yoksa öylece bakakalır. Aynı çocuk dört kere beşin yirmi ettiğini bilir. Sebep çarpım tablosunu bilmemesi değildir. Bölmeyi yalnız dağıtma işi olarak öğrenmiş ve çarpmayla arasındaki bağı kurmamıştır. Oysa yirmi bölü dört sorusu, dördün kaç katının yirmi ettiğini sormanın başka bir yoludur.
Yukarıdaki, bu konuda sık görülen hatalardan yalnız biri. Ötekiler ve her birinin çözümü Muid uygulamasında konunun içinde duruyor.
Evde dizi kurarak nasıl çalışırsınız?
- Bir avuç düğmeyi masaya düzgün bir dizi hâlinde yerleştirtin: dört sıra olsun, her sırada beş tane bulunsun. Toplamı tek tek saymadan bulmasını isteyin.
- Aynı diziyi bir de sütunlardan saydırın: beş sütun, her sütunda dört tane. Toplam değişmiyor. Dört kere beş ile beş kere dört, aynı diziyi iki ayrı yönden anlatıyor.
- Şimdi aynı diziye bölme sorusu sorun: yirmi düğmeyi dört sıraya dizdik, her sırada kaç tane var? Cevap zaten masanın üstünde duruyor. Bölme burada ayrı bir iş değil, aynı dizinin başka bir sorusu.
- Kâğıda dört satır yazdırın: dört kere beş yirmi, beş kere dört yirmi, yirmi bölü dört beş, yirmi bölü beş dört. Dördü de aynı diziyi anlatıyor. Bu dörtlüyü başka sayılarla iki kez daha kurdurun.
Sık sorulanlar
Çarpım tablosunu bir türlü ezberleyemiyor. Ne yapmalıyım?
Tablonun tamamı bir anda oturmaz, parça parça yerleşir. İkinin, beşin ve onun sıraları çoğu çocukta önce gelir; zorlananlar genellikle altı, yedi ve sekizdir. Bilinenleri işaretleyip yalnız kalanlara çalışmak, tabloyu her gün baştan okumaktan hem kısa hem verimli. Bilinen bir çarpımdan yürümek de işe yarıyor: yedi kere sekizi bilmiyor ama yedi kere yedinin kırk dokuz ettiğini biliyorsa üstüne bir yedi ekler.
Bölmede kalan çıkınca şaşırıyor.
Kalan, dağıtma bittikten sonra elde artan miktardır ve her bölmede karşımıza çıkabilir. En kolay yolu masada göstermektir: yirmi üç fasulyeyi dört tabağa birer birer dağıtsın. Her tabakta beş tane olur, elinde üç tane kalır. O üç tane bir tur daha dağıtılamaz, çünkü dört tabağın hepsine yetmez. Kalanın bölenden küçük olması bu yüzdendir.
İşlemi doğru yapıyor ama problemde hangisini seçeceğini bilemiyor.
Kâğıda başlamadan tek bir soru sordurun: burada bir şey çoğalıyor mu, yoksa var olan bir şey mi paylaşılıyor? Çoğalıyorsa çarpma, paylaşılıyorsa bölmedir. Bu soruyu birkaç hafta yüksek sesle sordurmak, işlem seçimini yazmaya başlamadan önce yapma alışkanlığını kuruyor.
Bu konunun tamamı Muid uygulamasında
- Bu konuda sık yapılan hataların tamamı ve her birinin çözümü
- Çocuğun kendi çözeceği sorular ve dereceli geri bildirim
- Konuya bağlı oyun ve etkinlik
- Çocuk nerede takıldıysa veliye ve öğretmene ayrı ayrı yazılmış tavsiye
Her derste ilk konu ücretsizdir; hesabınızı açıp bakabilirsiniz.